Jak wybrać dysk SSD do gier? NVMe, SATA i PCIe – co warto kupić?

Dysk SSD stał się jednym z podstawowych elementów współczesnego komputera gamingowego. Nowe gry zajmują coraz więcej miejsca, a twórcy coraz częściej wymagają szybkiego nośnika danych. Nie oznacza to jednak, że do grania trzeba kupować najdroższy dostępny model.

Na rynku znajdziemy dyski SATA, NVMe PCIe 3.0, PCIe 4.0 i PCIe 5.0, a różnice między nimi nie zawsze przekładają się bezpośrednio na liczbę klatek na sekundę.

Jak więc wybrać SSD do gier i na co zwrócić uwagę przed zakupem?

SSD SATA czy NVMe?

To pierwsze pytanie, które warto sobie zadać.

SSD SATA korzystają z interfejsu SATA i oferują znacznie wyższą wydajność niż tradycyjne dyski HDD. Ich prędkość jest jednak ograniczona przez interfejs.

SSD NVMe korzystają z magistrali PCI Express i są zdecydowanie szybsze pod względem transferów danych.

W przypadku nowego komputera gamingowego zdecydowanie warto zainteresować się NVMe, szczególnie jeśli płyta główna posiada odpowiednie złącze M.2.

Nie oznacza to jednak, że stary SSD SATA nagle stanie się bezużyteczny. Jeżeli masz już taki dysk, nadal może bardzo dobrze sprawdzać się jako magazyn gier.

Czy NVMe daje więcej FPS?

To jeden z najczęstszych mitów.

Szybszy SSD nie oznacza automatycznie większej liczby FPS.

Za liczbę klatek odpowiadają przede wszystkim procesor i karta graficzna.

Zmiana wolniejszego SSD na znacznie szybszy model może natomiast poprawić inne elementy korzystania z gier:

• skrócić czas ładowania,
• przyspieszyć instalowanie gier,
• ułatwić przesyłanie dużych plików,
• poprawić szybkość działania systemu.

W niektórych nowoczesnych produkcjach szybki dysk może mieć również znaczenie dla streamingu danych podczas rozgrywki, szczególnie w dużych otwartych światach.

PCIe 3.0, 4.0 czy 5.0?

Jeżeli wybierasz SSD NVMe, szybko trafisz na oznaczenia generacji PCI Express.

Najpopularniejsze są obecnie:

• PCIe 3.0
• PCIe 4.0
• PCIe 5.0

Każda kolejna generacja zapewnia większą przepustowość.

W praktyce dla gracza PCIe 4.0 jest bardzo dobrym kompromisem między wydajnością, ceną i dostępnością.

PCIe 5.0 oferuje jeszcze wyższe transfery, ale w typowym użytkowaniu różnica w stosunku do dobrego SSD PCIe 4.0 nie zawsze będzie proporcjonalna do ceny.

Jeżeli budujesz nowy komputer i różnica cenowa jest niewielka, PCIe 5.0 może być interesującą opcją na przyszłość. Nie ma jednak potrzeby wymiany sprawnego SSD PCIe 4.0 tylko dlatego, że pojawiły się szybsze modele.

Ile miejsca powinien mieć SSD do gier?

Tutaj sytuacja zmieniła się bardzo mocno w ostatnich latach.

Nowoczesne gry potrafią zajmować dziesiątki, a nawet ponad 100 GB.

Dlatego 500 GB może szybko okazać się niewystarczające, szczególnie jeśli instalujesz kilka dużych produkcji jednocześnie.

500 GB

Nadaje się przede wszystkim do:

• podstawowego komputera gamingowego,
• niewielkiej biblioteki,
• systemu i kilku gier.

1 TB

To obecnie bardzo rozsądny wybór dla większości graczy.

Pozwala zainstalować system, aplikacje i sporą bibliotekę gier bez ciągłego usuwania danych.

2 TB

Dobry wybór dla osób, które mają dużą bibliotekę Steam, Epic Games czy innych platform.

Jeżeli grasz w wiele dużych produkcji, 2 TB może szybko okazać się wygodniejsze niż kupowanie kolejnego dysku po kilku miesiącach.

4 TB i więcej

Tak duże pojemności mają sens przede wszystkim dla osób przechowujących ogromne biblioteki gier, materiały wideo lub inne duże pliki.

Do typowego grania taki dysk nie jest koniecznością.

Czy warto kupić SSD 2 TB zamiast dwóch dysków 1 TB?

To zależy od konfiguracji komputera.

Jeden dysk 2 TB jest prostszy w zarządzaniu i zajmuje tylko jedno złącze M.2.

Dwa dyski 1 TB mogą natomiast być interesujące, jeżeli płyta główna ma kilka gniazd M.2 i chcesz oddzielić na przykład system od pozostałych danych.

Pod względem samego grania nie ma jednak potrzeby komplikowania konfiguracji bez konkretnego powodu.

TLC czy QLC – co wybrać?

Przy zakupie SSD warto również sprawdzić rodzaj zastosowanych kości pamięci.

Jednym z popularnych rozwiązań jest TLC, natomiast tańsze konstrukcje mogą wykorzystywać QLC.

W dużym uproszczeniu:

TLC oferuje bardzo dobry kompromis między wydajnością, trwałością i ceną.

QLC pozwala producentom tworzyć tańsze i pojemne dyski, ale charakterystyka wydajności podczas bardzo dużych operacji zapisu może być mniej korzystna.

Do zwykłego grania dobry dysk QLC może być wystarczający. Jeśli jednak różnica w cenie jest niewielka, TLC jest bardzo atrakcyjnym wyborem.

Czy SSD musi mieć DRAM?

Nie każdy SSD NVMe posiada własną pamięć DRAM.

Nie oznacza to automatycznie, że model bez DRAM jest zły.

Na rynku istnieją konstrukcje wykorzystujące inne rozwiązania, między innymi HMB, które pozwalają wykorzystać część pamięci systemowej.

Dla przeciętnego gracza ważniejszy jest cały projekt dysku niż samo hasło „DRAM”.

Warto sprawdzić rzeczywiste testy konkretnego modelu, szczególnie jeśli dysk ma być intensywnie wykorzystywany nie tylko do grania.

Czy szybki SSD jest potrzebny do DirectStorage?

Nowoczesne gry mogą wykorzystywać technologie takie jak Microsoft DirectStorage, których zadaniem jest usprawnienie dostępu do danych przechowywanych na szybkim nośniku.

Ma to szczególne znaczenie w przypadku dużych światów, w których gra musi szybko dostarczać dane do systemu.

Nie oznacza to jednak, że każdy SSD PCIe 5.0 automatycznie zapewni ogromną przewagę nad PCIe 4.0.

Wydajność całego systemu zależy od wielu elementów, w tym od implementacji technologii przez konkretną grę.

Czy temperatury SSD mają znaczenie?

Tak.

Szczególnie szybkie dyski NVMe potrafią generować sporo ciepła podczas intensywnej pracy.

Przy wysokich temperaturach kontroler może ograniczać wydajność dysku, aby zapobiec przegrzaniu.

Dlatego warto zwrócić uwagę na:

• radiator M.2,
• przepływ powietrza w obudowie,
• temperatury podczas długiego obciążenia.

W wielu płytach głównych znajdziemy już fabryczne radiatory dla dysków M.2.

Czy PCIe 5.0 bardzo się grzeje?

Najszybsze SSD PCIe 5.0 mogą generować więcej ciepła niż starsze konstrukcje.

W przypadku takich modeli odpowiednie chłodzenie jest szczególnie ważne.

Jeżeli płyta główna ma radiator M.2, warto go wykorzystać zamiast montować dysk bez żadnego chłodzenia.

Nie ma również sensu kupować ekstremalnie szybkiego SSD, jeżeli komputer nie ma odpowiedniego chłodzenia i obudowy zapewniającej dobry przepływ powietrza.

Czy SSD może poprawić ładowanie gier?

Tak — i tutaj różnica względem HDD jest szczególnie zauważalna.

SSD pozwala znacznie szybciej odczytywać dane, dzięki czemu ładowanie gier może być krótsze.

Różnica pomiędzy HDD i SSD jest zazwyczaj znacznie bardziej odczuwalna niż różnica pomiędzy dwoma nowoczesnymi SSD NVMe o różnych maksymalnych prędkościach.

Dlatego jeśli nadal używasz HDD jako głównego dysku do gier, przejście na SSD może być bardzo dobrym ulepszeniem komputera.

Czy warto przenosić gry z SATA SSD na NVMe?

Jeżeli masz już SSD SATA, nie musisz się spieszyć z wymianą.

NVMe jest szybsze, ale różnica w codziennym korzystaniu z wielu gier może być znacznie mniejsza niż sugerują wartości zapisane na pudełkach.

Jeżeli natomiast kupujesz nowy dysk, NVMe jest zazwyczaj bardziej przyszłościowym rozwiązaniem.

Na jakie parametry SSD zwrócić uwagę?

Przy wyborze dysku nie patrz wyłącznie na maksymalną prędkość odczytu.

Sprawdź również:

Pojemność – najlepiej dopasować ją do wielkości biblioteki gier.

Interfejs – SATA, PCIe 3.0, PCIe 4.0 lub PCIe 5.0.

Rodzaj pamięci NAND – między innymi TLC lub QLC.

TBW – deklarowaną wytrzymałość zapisu.

Gwarancję – ważny element przy zakupie dysku na wiele lat.

Kontroler – wpływa na charakterystykę pracy nośnika.

DRAM/HMB – dodatkowa informacja pozwalająca lepiej ocenić konstrukcję.

Temperatury – szczególnie ważne w przypadku bardzo szybkich NVMe.

Czy warto kupować najdroższy SSD?

Zdecydowanie nie zawsze.

Dla gracza najważniejszy jest stosunek ceny do rzeczywistej wydajności.

Jeżeli różnica pomiędzy dwoma dyskami wynosi kilkaset złotych, a w grach praktycznie jej nie zauważysz, bardziej opłacalne może być kupienie większej pojemności.

Przykładowo zamiast bardzo szybkiego SSD 1 TB można czasami wybrać nieco wolniejszy model 2 TB.

Dla dużej biblioteki gier będzie to zdecydowanie bardziej praktyczne rozwiązanie.

Jaki SSD do gier wybrać?

Dla większości użytkowników dobrym punktem wyjścia będzie:

NVMe PCIe 4.0 + 1 TB lub 2 TB + pamięć TLC.

Taki dysk zapewnia wysoką wydajność i nie wymaga sięgania po najdroższe rozwiązania.

Jeżeli budujesz komputer z najwyższej półki i zależy Ci na maksymalnych transferach, możesz rozważyć PCIe 5.0.

Jeżeli natomiast masz starszy komputer wyposażony wyłącznie w SATA, dobry SSD SATA nadal będzie ogromnym krokiem naprzód w porównaniu z HDD.

SSD do gier – najważniejsze zasady

Przed zakupem warto zapamiętać kilka rzeczy.

Nie kupuj SSD tylko na podstawie liczby MB/s.

Nie potrzebujesz PCIe 5.0 tylko dlatego, że jest szybsze.

1 TB to rozsądne minimum dla wielu graczy, a 2 TB zapewnia znacznie większy komfort.

TLC jest bardzo dobrym wyborem do uniwersalnego komputera gamingowego.

Dobry SSD PCIe 4.0 jest wystarczająco szybki dla ogromnej większości graczy.

Jeżeli nadal używasz HDD do gier, przejście na SSD będzie dużo bardziej odczuwalne niż przesiadka z jednego szybkiego NVMe na jeszcze szybszy model.

Podsumowanie

Wybór SSD do gier nie musi być skomplikowany.

Jeżeli składasz nowy komputer, NVMe PCIe 4.0 o pojemności 1–2 TB będzie dla większości graczy bardzo rozsądnym rozwiązaniem. Warto zwrócić uwagę na pamięć TLC, temperatury, gwarancję i parametry całej konstrukcji, a nie tylko maksymalną prędkość odczytu.

PCIe 5.0 jest interesującą technologią dla entuzjastów, ale nie jest koniecznością do komfortowego grania.

Najważniejsze jest dopasowanie dysku do własnych potrzeb. Czasami lepiej kupić większy i dobrze zaprojektowany SSD niż przepłacać za rekordowe transfery, których podczas codziennego grania prawie nie zauważysz.